Vụ việc ngộ độc rượu methanol tại Lai Châu khiến 9 người chết, 120 người nhập viện đã một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về việc uống rượu tự nấu, không rõ nguồn gốc. Đây là tình trạng không chỉ xảy ra ở vùng sâu vùng xa mà diễn ra hằng ngày ở thành thị và nông thôn. Theo các bác sĩ Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai, thời điểm trước và sau Tết, ngày nào cũng có bệnh nhân nhập viện vì ngộ độc methanol, chủ yếu trong tình trạng hôn mê, nguy cơ tử vong cao, nếu cứu được cũng để lại di chứng nặng nề là mù mắt hoặc tổn thương não.

Ths.Bs Nguyễn Trung Nguyên, Phụ trách Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, thời điểm trước Tết Nguyên đán vừa qua, bệnh nhân Nguyễn Đức Th. (sinh năm 1969, Thạch Thất Hà Nội) được gia đình đưa vào viện trong tình trạng hôn mê, khó thở, tim ngừng đập, huyết áp tụt. Kết quả xét nghiệm cho thấy máu bị nhiễm độc methanol nặng với nồng độ 266,8mg/100ml (theo quy định, người có nồng độ cồn từ 50mg/ 100ml trở lên điều khiển phương tiện giao thông bị xử phạt vi phạm hành chính về nồng độ cồn khi lái xe). Bệnh nhân được cấp cứu kịp thời, tim đã hoạt động, được hỗ trợ thở máy và lọc máu để thải loại methanol. Theo người nhà bệnh nhân, sau một ngày anh Th. uống rượu không rõ mua ở đâu, thì bắt đầu có biểu hiện mệt mỏi, chỉ mấy giờ sau xuất hiện những cơn khó thở, và mất cảm giác được gia đình đưa vào bệnh viện địa phương, sau đó thì được chuyển vào cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai.


Những ngày này, đoàn bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai đang ở Lai Châu để hỗ trợ các bác sĩ địa phương cứu chữa kịp thời cho các bệnh nhân ngộ độc rượu tại bản Tả Chải, xã Ma Ly Chải, huyện Phong Thổ. Theo GS.TS Mai Trọng Khoa, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, ngoài 9 bệnh nhân tử vong, chỉ có 1 bệnh nhân có mức nồng độ cồn thấp (hơn 20mg/dL), 8 ca còn lại đều có nồng độ methanol trong máu cao, cao nhất bệnh nhân có nồng độ cồn trên 326 mg/dL. "Đến thời điểm hiện tại, bệnh nhân tại 3 điểm điều trị lọc máu đã có dấu hiệu phục hồi, chặn được nguy cơ tử vong. Cùng với phác đồ điều trị đúng, sự phối hợp chặt chẽ và cập nhật về thời gian là yếu tố quyết định đến việc cứu sống bệnh nhân. Không một bệnh nhân nào phải chuyển về Hà Nội là thành công lớn trong việc điều trị bệnh nhân của các cơ sở y tế tuyến dưới", GS.TS Mai Trọng Khoa nhận định.


"Uống rượu trắng không rõ nguồn gốc là nguyên nhân chủ yếu của những vụ ngộ độc methanol. Methanol là cồn công nghiệp không được phép sử dụng trong thực phẩm, đồ uống, nhưng trên thực tế, một số loại rượu đã bị pha với cồn methanol để bán với giá rẻ. Do đó, nhằm đảm bảo an toàn, người dân không nên mua những loại rượu trôi nổi, không rõ xuất xứ, nguồn gốc để sử dụng, và tránh tình trạng lạm dụng rượu bia", Ths.bs Nguyễn Trung Nguyên khuyến cáo.


Cũng theo Phụ trách Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai, các nạn nhân ngộ độc rượu có chứa methanol thường được đưa vào viện muộn nên tỉ lệ tử vong rất cao. Ngộ độc methanol thường không có biểu hiện lâm sàng ngay mà phải 1 – 2 ngày sau mới xuất hiện rõ rệt. Ban đầu cũng có biểu hiện say rượu như bình thường sau đó lại tỉnh nên dễ bị nhầm lẫn. Khoảng sau 24 giờ thì xuất hiện dấu hiệu ngộ độc như khó thở, mờ mắt đã là muộn, vào bệnh viện cấp cứu tỉ lệ qua khỏi thấp (khoảng 50%), nếu may mắn được cứu sống thì sẽ để lại di chứng như mù mắt, tổn thương não…


Hiện nay, tình trạng ép rượu trong bữa cơm, cỗ liên hoan ở Việt Nam đã thực sự trở thành một tệ nạn. Trước và sau Tết, người dân thường tổ chức liên hoan, đặc biệt, tình trạng ngộ độc rượu đa phần diễn ra ở các cuộc liên hoan diễn ra ở các quán bia, rượu… Theo thống kê của Cục Y tế dự phòng, riêng chi phí cho lượng bia hằng năm ở Việt Nam đã lên tới khoảng 60.000 tỉ đồng (tính theo giá bia rượu rẻ nhất). Tại khu vực thành thị lượng bia và rượu tự nấu được sử dụng tương đương nhau, nhưng ở nông thôn thì phần lớn người dân uống rượu tự nấu, trong khi đó có tới 60% rượu tự nấu chưa được kiểm soát về chất lượng. Ông Trương Đình Bắc, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, rượu, bia là nguyên nhân trực tiếp gây ra 30 bệnh không lây nhiễm, như: Tổn thương gan, suy gan, bệnh tim mạch, các bệnh tâm thần, bệnh tiêu hóa, tổn thương hệ miễn dịch… và gián tiếp gây ra khoảng 200 bệnh khác. Tuy nhiên, giá một thùng bia của Việt Nam chỉ tương đương với một lon bia (500ml) ở Anh. Tình trạng sử dụng rượu, bia ngày càng trẻ hóa và phổ biến ở nhóm tuổi vị thành niên.


20161227_173534

20161227_173546
Một bệnh nhân bị hôn mê sâu vì ngộ độc methanol được điều trị tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai


o_n_b_c_s_BM_kh_m_b_nh_nh_n_ng_c_r_u_Lai
Đoàn bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai khám bệnh cho bệnh nhân ngộ độc rượu pha methanol tại Lai Châu



Bài, ảnh: Minh Đức