Con bị tiêu chảy, mẹ hoang mang không biết vì sao. Hóa ra là vì thói quen hàng ngày của mẹ.
Tưởng nhanh hóa quá nhanh

Chị Nguyễn Thị Th., 29 tuổi, bế xốc nách con đến chỗ chúng tôi trong ngày 17/5/2016. Đứa bé con chị, 2 tuổi, bị tiêu chảy khá nặng. Đi sườn sượt những hơn 10 lần/ngày, tính từ 6h sáng đến lúc bấy giờ đã là 15h mà chưa thấy có dấu hiệu ngừng. Bé vẫn ậm ạch và có vẻ còn muốn đi tiếp. Chị đã cho uống thuốc cầm tiêu chảy từ sáng mà cứ chừng 30-45 phút bé lại đi 1 lần, tưởng chừng như tiêu chảy "không đỡ nổi"

Nhìn thằng bé hốc hác, hơi xanh chúng tôi không khỏi thương. Đón cháu bé trong tay và qua thăm khám, chúng tôi kết luận, cháu bé bị nhiễm khuẩn tiêu hóa, tiêu chảy mức độ vừa.


Hỏi kỹ xem chị có cho cháu ăn gì khác lạ không, chị đều xác nhận là không cho cháu ăn gì lạ cả. Riêng vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm thì chị đảm bảo rất kỹ.


Chúng tôi hơi lấy làm lạ về điều này vì xét nghiệm phân của cháu bé, có biểu hiện nhiễm khuẩn tiêu hóa rất rõ.
Chúng tôi hỏi tiếp về loại thịt sử dụng vào bữa trưa hôm qua, bữa tối hôm qua và bữa sáng nay. Bữa trưa hôm qua và bữa tối hôm qua chị đều sử dụng thịt lợn, có cho lẫn xương sườn lợn vào nấu cùng. Như thế cũng chưa tìm ra nguyên nhân nhiễm khuẩn tiêu hóa.


Chúng tôi hỏi tiếp về cách bảo quản và chế biến thịt và xương của chị. Chị cho biết, chị mua thịt từ ngày hôm trước, sau đó có chẻ nhỏ thành từng khúc 3-4cm. Chị cho vào ngăn đá dùng dần. Thời gian bảo quản đá của chị cũng chỉ 2-3 ngày là ăn hết. Như vậy cũng khá vệ sinh.


Nhưng khi chế biến thì chị không cho vào lò vi sóng rã đông mà cho ngay vào nước lạnh và đun lên, cho sôi 1 lúc, rồi ngâm đấy, lấy nước ra nấu cháo cho bé. Chị nghĩ rằng cho vào lò vi sóng rã đông thì cũng như cho vào nước lạnh nấu dần dần đến nhiệt độ sôi, đã cũng tự khắc tan. Chị cũng vội cho nên muốn làm vậy cho nhanh.
Chúng tôi ồ lên ngạc nhiên. Đây chính là nguyên nhân của vấn đề. Chính cách chế biến tưởng nhanh lại gây tai hại. Không rã đông đá trước khi cho vào nấu là vấn đề cực kỳ sai lầm. Và chúng ta cứ tưởng nhanh thực ra lại rất chậm hoặc lại tiêu chảy quá nhanh đến phát hoảng.


Đã đông đá thì phải rã đông

Một nguyên tắc của việc đông đá là phải rã đông. Rã đông là dùng mức năng lượng sóng thấp nhưng có khả năng xuyên sâu vào bên trong để làm tan chảy lượng đá đông ở trong. Khi đó, dòng nước nóng trong nồi mới có thể len lỏi vào sâu trong và làm chín thịt hoặc xương.


Nếu vì quá vội vàng, chúng ta bỏ qua công đoạn này, dòng nước ấm không thể xuyên sâu vào bên trong được. Phần thịt đông đá hình thành những mảnh vụn đá, chúng bít kín vào các khe kẽ của thịt, nước tan chảy ra không thoát được đi đâu nên rất khó thấm được nước nóng vào trong. Vô hình trung, hình thành nên một lớp cản nhiệt chống đun chín. Vì thế, thời gian đun chín sẽ lâu hơn.


Mẹ của em bé ở trên đã sai lầm khi đun sôi mà không rã đông. Phần ngoài thịt hoặc xương thì chín nhưng phần trong thì sống hoàn toàn, dù có ninh hoặc đun sôi 5-10 phút như thông thường. Sau đó, để ngâm đó, phần dịch của thịt sống sẽ rỉ ra dần và mang theo những mầm bệnh viêm nhiễm hoặc những phần chất chưa được đun sôi, đi vào trong nước dùng rồi đi vào đường tiêu hóa. Bản thân phần thịt sống sau đó được đun cháo cũng sẽ gây bệnh tiêu chảy.


Do vậy, chúng ta tưởng rằng chịu khó đun thêm 5 phút sôi mà ngại rã đông hóa ra, còn lâu hơn thế và vẫn không đảm bảo chín đồng đều.


Chúng tôi khuyên các bà mẹ, với các thực phẩm để ở chế độ đông đá, dứt khoát phải rã đông. Rã đông cho tới khi nào thực phẩm mềm, chúng ta có thể cầm và uốn hoặc bẻ cong được thì đạt.


Trong một số trường hợp, tảng thịt quá to, quá dầy, rã đông rồi nhưng trong lòng vẫn còn lạnh. Bạn cần chia làm 2-3 phần rồi rã đông lại. Hoặc bạn cũng có thể chọn giải pháp cắt miếng thịt thành những tảng mỏng chừng 1cm và đun sôi kỹ, thì thịt cũng vẫn có khả năng chín như thường.


cach-cham-soc-tre-bi-tieu-chay-keo-dai-tai-nha-2
Hình minh họa

BS. Yên Lâm Phúc