Lần này cũng giống lần trước

Chúng tôi ngạc nhiên khi thấy chị Nguyễn Thanh Ph., 28 tuổi, cầm đơn thuốc ra hiệu thuốc bệnh viện mua cho con uống. Trong đó, đơn thuốc ghi ngày 18/10/2015, tức là cách đây gần 6 tháng.


Chị phân trần: em bé nhà em hay đi tiểu. Cháu đi tiểu cứ như đi đái giắt. Lần trước cháu cũng bị y hệt như này. Lại hơi có sốt nhẹ. Em cho cháu đi khám, bác sỹ khám rồi làm xét nghiệm bảo cháu bị viêm đường tiết niệu. Em cho cháu uống thấy cháu khỏi. Một thời gian sau, lại thấy cháu bị. Em cứ cầm đơn thuốc đi mua và cho cháu uống. Em mua lần này đã là lần thứ 3 rồi.


Chúng tôi vô cùng ngạc nhiên khi được biết con chị mới được 2 tuổi, nhưng chị cứ vô tư mua kháng sinh theo đơn thuốc trị viêm đường tiết niệu cũ cho con uống mà không mảy may suy nghĩ.


Theo các nghiên cứu gần đây, tình trạng kháng kháng sinh đường tiết niệu ở trẻ em đang gia tăng. Một trong các nguyên nhân gây ra tình trạng này đó là việc tự tiện sử dụng kháng sinh trị viêm đường tiết niệu tràn lan bởi các bà mẹ.


Công bố giật mình

Tình trạng người lớn kháng lại kháng sinh đường tiết niệu thì còn có thể tạm chấp nhận được bởi tần suất viêm đường tiết niệu cao. Lại mắc phải các bệnh lây qua đường tình dục, cộng với tình trạng tự uống kháng sinh tràn lan.


Nhưng việc kháng kháng sinh đường tiết niệu ở trẻ em thực sự đáng quan ngại. Bởi lẽ, lứa tuổi này, tần suất mắc bệnh viêm đường tiết niệu chưa nhiều và tần suất sử dụng kháng sinh cũng chưa lớn.


Nhưng một báo cáo gần đây đã khiến các ông bố, bà mẹ, các nhân viên y tế không khỏi giật mình. Tình hình kháng lại kháng sinh đường tiết niệu ở trẻ em đang gia tăng.


Theo đó, kháng sinh ampicillin bị kháng cao nhất, 53,4% trong tổng số các ca dùng kháng sinh. Kháng sinh trimethoprim bị kháng với tỷ lệ 23,6% trong tổng số ca kháng kháng sinh.


Một số quốc gia còn bị kháng với tỷ lệ cao hơn, với ampicillin, tỷ lệ kháng là 79,8%, kháng sinh hỗn hợp co-amoxiclav bị kháng với tỷ lệ 60,3%, kháng sinh ciprofloxacin vốn được coi là kháng sinh dành cho người lớn cũng bị kháng ở trẻ em với tỷ lệ là 26,8%.


Tai hại kháng kháng sinh

Việc kháng kháng sinh ở trẻ em là cực kỳ tai hại. Nó dẫn tới 3 mối nguy hiểm sau: bệnh viêm đường tiết niệu của em bé sẽ tiếp tục bị nặng; em bé sẽ phải hứng chịu liệu trình điều cao phối hợp thuốc cao hơn và nặng hơn; lớn lên, em bé có nguy cơ bị thu hẹp số loại kháng sinh nhạy cảm.


Nếu không có hành động ngay từ giờ, tình hình trở nên rất phức tạp.


Trước tình hình như vậy, để tránh tình trạng kháng kháng sinh xảy ra với con mình, chúng tôi mạnh mẽ khuyên các bà mẹ: không nên tự tiện cho con sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sỹ hoặc dược sỹ. Mẹ bé không nên đồng nhất lời khuyên của người bán thuốc với chỉ định của dược sỹ.


Khi đã được kê đơn thuốc có kháng sinh, nhất định mẹ bé cần cho uống đủ liều, đủ ngày.


Trong các trường hợp bị bệnh nhẹ, tốt nhất, chưa nên vội vàng dùng kháng sinh. Hãy thực hiện bằng các biện pháp điều trị không dùng thuốc.


Cần vệ sinh sạch sẽ vùng tầng sinh môn cho bé để giảm thiểu số lần bị viêm đường tiết niệu, từ đó, tần suất sử dụng kháng sinh sẽ giảm đi.


BS. Cao Nam Phong